AxunArts

o muzyce od 2005 roku

Gold Song #409: „Zombie”

Nie chodzi o utwór zespołu The Cranberries.

Fela Kuti (foto: fela.net)

Kolejny raz w cyklu Gold Song wracam do lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Dzisiaj pretekstem nie jest tzw. kartka z kalendarza, ale chęć zaprezentowania na łamach blogu utworu z płyty, którą sam przypomniałem sobie w miniony weekend. Chodzi o album „Zombie” projektu Fela Kuti and The Afrika ’70 i piosenkę tytułową.

Pionier afrobeatu Fela Kuti w 1976 roku opublikował bodaj swoją najbardziej rozpoznawalną płytę, a do takiego stanu rzeczy przyczyniła się tym razem nie tylko muzyka, ale i sytuacja, do jakiej doprowadziła. Na materiał złożyły się wprawdzie tylko dwie kompozycje (trwające po ponad dwanaście minut każda), jednak o każdej z nich napisać można więcej niż o wielu krążkach z XXI wieku. Na „Zombie” jest bowiem wszystko to, co stanowi fundament dla nowego gatunku muzycznego: wpływy kultury z Czarnego Lądu, brzmienie amerykańskiego funku oraz szaleńczy jazz, który wespół z dzikością afrykańskiego brzmienia dawał w tamtym czasie mieszankę oryginalną, bezkompromisową i nietuzinkową, a przy tym wielce sugestywną i uderzającą do serca człowieka.

Ale „Zombie” to nie tylko materiał będący czymś świeżym w muzyce. To także materiał na wskroś polityczny. Fela Kuti przez całe swoje życie (artysta zmarł w 1997 roku w wieku pięćdziesięciu dziewięciu lat) prężnie działał na rzecz praw człowieka, które były łamane w jego jego kraju, Nigerii. Bronią nie były jednak kodeksy prawne, demonstracje lub petycje, ale muzyka.

Od uzyskania niepodległości w 1960 roku, ojczyzną artysty targały wewnętrzne konflikty, dla których tłem były rozgrywki polityczne i chęć przejęcia władzy w kraju. Nieporozumienia nie kończyły się wyłącznie na utarczkach słownych. Dochodziło do walk zbrojnych, jak chociażby trwająca cztery lata (1966-1970) wojna domowa, w której wedle szacunków zginęły prawie dwa miliony ludzi. Jakby tego było mało, w 1975 roku dokonany został zamach stanu. Jego przywódca nie rządził jednak długo – został zamordowany rok później.

Kuti nie był zadowolony z takiego obrotu spawy, dlatego korzystając z końca wojny domowej, w 1970 roku powołał do życia niezależną od państwa nigeryjskiego komunę Kalkuta Republic. Twór ten przetrwał do 1977 roku. Kto wie, być może „państewko” muzyka funkcjonowałoby dłużej, gdyby nie utwór tytułowy z płyty „Zombie”? Numer był bowiem jawną krytyką nigeryjskich żołnierzy, a tym samym rządu, bowiem w tamtym czasie to właśnie wojskowi sprawowali władzę w kraju. Armia porównana została przez artystę do zombie – pozbawionych mózgu i własnej woli istot, które wykonywały wyłącznie rozkazy, nie poddając ich żadnej analizie lub przemyśleniom. Piosenka, jak i cała płyta, cieszyły się tak dużą popularnością, że dowódcy nigeryjskiej armii bali się o spadek morale wśród żołnierzy. Postanowili więc rozprawić się z problemem. Nie patyczkowano się – Kutię potraktowano jak przywódcę wrogiego państwa, a z jego komuny zrobiono poligon. Kalkuta Republika została doszczętnie zniszczona. Tysiące żołnierzy przyczyniły się nie tylko do spalenia domów i studia nagraniowego (spalono m.in. wszystkie taśmy z nagraniami artysty), ale także do śmierci matki muzyka. Kobieta została wyrzucona z okna i zmarła po kilku tygodniach, w trakcie których pozostawała w śpiączce. Samego Kutię podczas zajść pobito tak dotkliwie, że przez moment także jego życiu zagrażało niebezpieczeństwo. (MAK)

*** *** *** ***

Bądź na bieżąco z publikacjami na blogu AxunArts. Zapisz się już dzisiaj do newslettera.
Polub blog na Facebooku oraz obserwuj autora na Twitterze.

Reklamy

About Mateusz Kołodziej

Nie pretenduję do miana muzycznej wyroczni. Słucham muzyki w ilościach (prawie) hurtowych, a później dzielę się swoimi spostrzeżeniami. Nie roszczę sobie prawa do niepodważalnego zdania, więc szanuję, jeśli masz inne. Pochodzę z Tarnowa, gdzie w jednym z liceów uczę języka polskiego. Ponadto interesuję się koszykówką i żużlem.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Informacja

This entry was posted on 2018-03-12 by in Posłuchaj and tagged , , , , .
%d blogerów lubi to: